VSI Factsheet 3

FACTSHEET
#3

Een uitgave van de Verenigde Sprinkler Installateurs (VSI)
Jaargang 3, nummer 3, januari 2008
Sprinklers in musea? Ja of nee?
De brand in het Armando Museum in
Ook deze derde factsheet van
Amersfoort heeft niet alleen veel schade
de VSI bevat - zoals de naam
aangericht, maar ook de discussie over zin
belooft - cijfers en feiten, zónder
en onzin van sprinklers in musea weer doen
uitweidingen. Compacte informatie
oplaaien. Helaas staken hierbij ook weer
zonder ballast. Deze keer gaat de
verschillende vooroordelen over sprinklers
de kop op. In deze factsheet zetten we daar
aandacht voornamelijk uit naar
graag de harde, beargumenteerde feiten
museumbranden.
tegenover. Achterop dit vel gebeurt dit let-
terlijk. Ook als we de vraag ‘Sprinklers in
musea?’ op internationale schaal bekijken,
wordt duidelijk dat Ja! veelal het beste ant-
Nederlandse voorzitter
woord is.
Europees sprinklernetwerk
Hoe zit het met de musea
Michel Walhof (51) van Aqua+
in de VS en Canada?
Sprinklersystemen in Goor is
Aan de overzijde van de Atlantische Oceaan
sinds enige tijd voorzitter van het
zijn tussen 1980 en 1988 liefst 816 muse-
Europese Fire Sprinkler Netwerk
umbranden geregistreerd. In bibliotheken
ontstonden in de VS en Canada tussen 1980
(EFSN). De uitverkiezing van
Armando Museum, 22 oktober 2007
en 1993 zelfs 1696 branden. Uit de statistie-
Walhof, ook bestuurslid van de
ken blijkt dat in de gesprinklerde gebouwen
Brandweer vaker
Verenigde Sprinkler Installateurs,
de schade onder de 5.000 dollar bleef. Waar
over 8-minuten-grens
is indirect ook een bevestiging van
sprinklers ontbraken beliep de schade tussen
In Nederland geldt 8 minuten als streven
het niveau van de professionele
honderdduizenden en 16.000.000 dollar.
voor de opkomsttijd van de brandweer. Dit
Nederlandse ondernemingen die
Dit onderbouwt de visie van Ton Cremers,
betekent dat de brandweer binnen 8 minuten
zich richten op brandveiligheid en
veiligheidsexpert bij Museum-Security:
na de brandmelding ter plekke zou moeten
met name sprinklers.
“Sprinklers hebben een voorsprong op de
zijn. In de praktijk bleek dit slechts in 30%
brandweer. Ze treden meteen na de brandmel-
van de gevallen te realiseren (cijfers 2006).
ding in werking en sproeien alleen daar waar
In 2000 bedroeg dit cijfer nog 54%.
de brand woedt. Zo ontstaat minder brand-
Deze negatieve ontwikkeling is vooral het
schade én minder waterschade. Dat geldt ook
gevolg van de toename van de uitruktijd.
CBS Een groot deel van de gege-
in omgevingen met veel boeken en prenten.”
Tussen het moment van melding en het weg-
vens in deze factsheet is afkom-
In dit verband geeft het te denken dat de
rijden van brandweer zat in 2000 gemiddeld
stig van het Centraal Bureau voor
Anna Amalia Bibliotheek in Weimar na een
4 minuten, in 2006: 8 minuten.
de Statistiek (CBS). Dit bureau,
grote brand is gerestaureerd en nu wél is
Verder bleek in 2006 de brandweer in steden
opgericht in 1899, is in Nederland
voorzien van sprinklers …
sneller ter plaatse te zijn dan die in kleinere
gemeenten. Het verschil tussen korpsen met
de instantie die zorgt voor de ver-
Niet de eerste museumbrand …
beroepspersoneel en korpsen met vrijwilligers
zameling, bewerking en publicatie
Het Armando Museum is niet het eerste
speelt hier ongetwijfeld een rol.
van de statistieken ten behoeve
Nederlandse museum dat getroffen werd
Tot slot: bij de brand in het Armando Museum
van overheid, wetenschap en
door brand. In de lijst met ernstigste gevallen
in Amersfoort was de brandweer volgens eigen
bedrijfsleven.
valt op dat de laatste jaren goed vertegen-
gegevens na 7 minuten ter plaatse …
woordigd zijn:
1864
1933
1995
1995
2002
Brand bij Boijmans
In het Natuur­
In het Openlucht­
Museum Speelman
Brand in het
in Rotterdam: 330
historisch Museum
museum in
in Giethoorn verliest
Haagse Gemeente­
schilderijen gaan
in Rotterdam ver­
Arnhem brandt de
door brand onder
museum: de
verloren.
slindt vuur de col­
Oldambter boerderij
andere antieke
schilderijen blijven
lectie schaaldieren,
uit 1796 uit.
muziekinstrumen­
onaangetast.
mieren en vlinders.
ten.

---

Miljoenenschade
Sprinklers in musea:
door schoolbranden
Tijdens de jaarwisseling zijn in
Nederland 22 scholen in brand
vooroordelen en feiten
gevlogen, ruim drie keer zoveel als
vorig jaar. Drie scholen brandden vol-
Naar aanleiding van de brand in het Armando
Cees van ’t Veen, directeur Fries Museum
ledig af. De schade bedraagt volgens
Museum in Amersfoort stonden de kranten
en de Princessehof in Leeuwarden, in de
verzekeraar Centraal Beheer Achmea
bol van de uitlatingen over sprinklers in
Leeuwarder Courant:
tussen de € 20 en 25 miljoen.
musea. Daarbij kwamen veel vooroordelen
“Wij hebben gekozen voor rookmelders met
De branden zijn voornamelijk veroor-
en onjuistheden over sprinklers aan het licht.
een directe verbinding met de brandweer.”
zaakt door vuurwerk. De hoogte van
Hier zetten we er de harde feiten tegenover.
De brandweer was in Amersfoort binnen de
het schade bedrag wordt niet al een
gestelde tijd ter plekke, maar te laat om de
bepaald door de brandschade, maar
Directeur Jan van der Sloot, Eusebiuskerk
ramp te voorkomen. Sprinklers blussen wel
ook door de gevolgen daarvan.
in Arnhem, in De Gelderlander:
meteen na brand melding.
Zo kunnen kinderen niet naar school
“Met een sprinklerinstallatie was de kunst
en moet voor hen opvang worden
in het Armando Museum nu ook naar de
Gijs Alewijns, hoofd algemene dienst
geregeld. Vooral basisscholen zijn
filistijnen geweest.”
DAF Museum in Eindhoven, in het Eindhovens
door brand getroffen. Daaruit blijkt
Sprinklers zorgen dat een beginnend vuurtje
Dagblad:
volgens Achmea dat basisscholen
niet kan uitgroeien tot een grote brand. Vaak
“De brandweer heeft niet geëist dat we een
niet brandveilig genoeg zijn. Volgens
blussen ze zelfs het vuurtje. Dus: alle of bijna
sprinklerinstallatie hebben. Dat is de reden
de verzekeraar zou er meer gedaan
alle kunstwerken waren behouden gebleven.
dat je die hier niet vindt.”
moeten worden aan preventie;
De Nederlandse brandveiligheidseisen
bovendien vindt Achmea dat meer
Sieb Weide, voorzitter van de Nederlandse
spitsen zich vrijwel geheel toe op de veiligheid
scholen sprinklerinstallaties moeten
Museumvereniging, in Dagblad van het
van personeel en bezoekers. Dat is natuurlijk
krijgen.
Noorden:
ook het belangrijkste. Maar in musea met
“Amersfoort lijkt vooral domme pech.”
hun kostbare, unieke collecties zou materiële
Sprinkler verplicht
Een gecertificeerd sprinklersysteem reageert
veiligheid ook zwaar moeten wegen. Nu wordt
in Britse scholen
met 99% zekerheid op een beginnende brand.
soms al voetstoots uitgegaan van verlies van
Het Britse ministerie van onderwijs
Ook in Amersfoort zouden de sprinklers gega-
een brandcompartiment.
stelt op alle scholen in het Verenigd
randeerd hun werk hebben gedaan.
Koninkrijk de installatie van sprink-
Hans Oomen, secretaris museum De Wieger
lers verplicht. Scholen mogen al een
Pim van Ginneken, hoofd facilitaire dienst
in Deurne, in het Eindhovens Dagblad:
van aanleg afzien, als ze kunnen
van het Markiezenhof in Bergen op Zoom,
“Maximaal beveiligen is onmogelijk.”
aantonen een laag brand risico te
in BN de Stem:
Sprinklers zijn in 99% van de situaties
lopen, of dat het nut ervan niet
“Een sprinklerinstallatie veroorzaakt evenveel effectief.
opweegt tegen de installatie kosten.
schade als brand. Het water in de leidingen
Verzekeraar Zurich, die al tien jaar
is oud en verzuurd; als dat op een schilderij
Kees Vlas, secretaris Museum ’t Oude Slot
lang lobbyt voor een dergelijke
komt kun je dat weggooien.”
in Veldhoven in het Eindhovens Dagblad:
sprinkler verplichting, is blij met het
“Het is echt onzin dat sprinklerinstallaties
“Die sprinklers beginnen zomaar ineens
voorschrift en belooft scholen die
voor meer schade zorgen dan een brand.
te sproeien.”
sprinklers aanleggen ‘significante
Sprinklers reageren veel sneller dan de
Een sprinkler gaat bijna nooit zomaar ineens
premiekortingen’. De automatische
brandweer en gebruiken veel minder
af. Bovendien kan eventueel met een droog-
blussystemen moeten een einde
bluswater.”(Ton Cremers, veiligheidsadviseur)
leidingsysteen nog een extra veiligheid worden
maken aan de grote hoeveelheid
ingebouwd.
branden in onderwijsinstel ingen.
Een woordvoerder van het Bonnefantemuseum
Jaarlijks worden zo’n tweeduizend
in Maastricht, in De Limburger:
Frank van Oortmerrsen, directeur Nederlands
Britse scholen in de as gelegd,
“Bij iedere storing loop je het risico dat
Steendrukmuseum in Valkenswaard, in het
waarvan driekwart als gevolg van
sprinklers afgaan.”
Eindhovens Dagblad:
brandstichting. De brandschade aan
De kans dat een sprinkler ten onrechte afgaat
“Een sprinklerinstallatie is financieel
scholen bedroeg volgens Zurich vorig
is 1 op de 14 miljoen. De kans op de jackpot
een gigantische en daarmee onmogelijke
jaar € 105 miljoen. In de Verenigde
in de Lotto is nog groter.
investering.”
Staten zou die brandschade bij een
De financiële gevolgen van een brand zijn
vijf keer zo groot aantal scholen
Adjunct­directeur Ida van Zijl van het Centraal
vele malen groter dan de kosten van een
maar € 70 miljoen zijn. Daar zijn
Museum in Utrecht, in het AD:
sprinklerinstallatie. Zo’n systeem kost tussen
sprinklersystemen gemeengoed,
“Een sprinklerinstallatie kan waterschade
de 75 en 150 euro per m2, dat is minder dan
terwijl maar 1% van de Britse
veroorzaken aan de kunst in het gebouw.”
de helft van de kosten voor vloerbedekking.
scholen ermee is voorzien.
Alleen de sprinklers nabij de brandhaard gaan
sproeien. Een kwart van de branden wordt
Gerard de Kleijn, van Amersfoort in C,
VSI
door één sprinkler geblust, meer dan de helft
de koepelorganisatie van Amersfoortse
Postbus 12
3740 AA Baarn
door twee. En bovendien: wat is schadelijker
musea, in het Eindhovens Dagblad:
telefoon 035 5427530
voor bijvoorbeeld olieverf, water of vuur?
“Over het installeren van sprinklers in het
vsi@hetbranchebureau.nl

Armando Museum werd gesproken.”
www.sprinkler.nl

Een brand komt altijd te vroeg.

Meer informatie over brandbeveiliging en sprinklers vindt u op www.sprinkler.nl

---