VSI Factsheet 5

FACTSHEET
#5

Een uitgave van de Verenigde Sprinkler Installateurs (VSI)
Jaargang 6, nummer 5, april 2011
Brandveiligheid in ouderenzorg
nog steeds onder de maat
In 2007 bleek uit een onderzoek in opdracht
Grote branden in cijfers
van de toenmalige staatssecretaris Jet
Bussemaker dat er veel viel aan te merken
Schade door branden met een
op de brandveiligheid in de (ouderen)zorg.
schade van 1 miljoen of meer
Drie jaar later werd in opdracht van de
in Nederland (álle gebouwen,
Consumentenbond de brandveiligheid in
inclusief zorginstellingen)
verzorgings huizen onderzocht. Op verschil­
lende vlakken kwamen tekortkomingen aan
1e kwartaal 2009

het licht. Meer dan eens waren er bij de bouw

€ 71.665.071 1 (28 branden)
onvoldoende brandscheidingen aangebracht.
Of wat te denken van blusmiddelen die achter
2e kwartaal 2009
gordijnen ‘verstopt’ waren? En geblokkeerde

€ 106.266.080 1 (24 branden)
vluchtwegen laten zien dat er ook organisa­
torisch nog heel wat te verbeteren valt.
3e kwartaal 2009

€ 101.915.865 1 (30 branden)
Ook in veel woonzorgcentra ­ waar ouderen met
een grote mate van zelfstandigheid wonen ­
4e kwartaal 2009
blijkt de brandveiligheid onvoldoende. Zo zijn

€ 89.267.865 1 (23 branden)
er complexen waar nog nooit een ontruimings­
oefening is gehouden. Kenmerkend voor de
1e kwartaal 2010
onduidelijkheid op dit terrein is het pleidooi

€ 56.192.843 1 (20 branden)
van Aedes. Deze Vereniging van Woning­
corporaties in Nederland vraagt om betere,
2e kwartaal 2010

reële brandveiligheidseisen voor woonzorg­

€ 41.243.500 1 (18 branden)
complexen. En de Landelijke Organisatie
meer dan 280.000 Nederlandse ouderen in
Cliëntenraden (LOC) stelt: “Brandveiligheid
tehuizen en woonzorgcomplexen wonen en dat
3e kwartaal 2010

moet standaard onderdeel worden van de
er jaarlijks zo’n 600 keer brand uitbreekt in

€ 72.682.320 1 (25 branden)
bedrijfsvoering.”
Nederlandse verzorgings­ en verpleeghuizen.
Daarbij valt op dat in Nederlandse zorg­
Al met al gaat het om een situatie die ver­
complexen slechts beperkt gebruikgemaakt
500
betering verdient, zeker als we weten dat er
wordt van sprinklers.
400
300
Aantal branden in verpleeg- en verzorgingshuizen
Nederland telt zo’n 1.900 verzorgings­ en verpleeghuizen. Gemiddeld
200
krijgt bijna één van de drie tehuizen jaarlijks met een brand te maken.
100
branden
branden
branden
branden
108
96
105
Aantal branden in verpleeg- en verzorgingshuizen
miljoenen
79
in
0
2006
2007
2008
2009
Jaar
verzorgingshuizen
verpleeghuizen
2002
289
247
Bron: Verbond van Verzekeraars
2003
255
244
2004
290
249
2005
295
309
2006
319
336
2007
285
435
2008
289
274
In 2009 ontstonden in de Nederlandse instellingen voor gezondheidszorg (incl. verpleeg-
en verzorgingshuizen) zo’n 1.000 branden, ongeveer 10% meer dan in 2008. Bron: CBS

---

Wat doen andere landen aan
Ziekenhuisbranden
met grote gevolgen
brandveiligheid in zorgcentra?
Bij een brand in een operatieka­
mer van het Twenteborgziekenhuis
in Almelo in 2006 kwam een
In Noorwegen, Finland, Schotland, Denemarken
leiden tot Europese wetgeving, omdat de zorg
60­jarige vrouw om het leven.
(grote centra) en binnenkort in Zweden is een
wordt gezien als een landelijke aangelegenheid.
De operatiekamer brandde volledig
sprinklerinstallatie verplicht in woonzorgcentra.
De bewoners van tehuizen en centra zijn immers
uit. En in het AMC in Amsterdam
Overzees geldt die eis ook in de Verenigde
voor het grootste deel afkomstig uit het betref­
leidde in 2007 een brand ertoe
Staten, Canada, Australië en Nieuw­Zeeland.
fende land. Heel anders ligt dat in de hotelsec­
dat tal van geplande operaties
In Engeland kan worden gekozen: sprinklers of
tor met zijn vele buitenlandse gasten.
branddeuren in elke slaapkamer.
geen doorgang konden vinden.
Opvallend is dat de landen die sprinklers ver­
Het effect van sprinklers
plicht stellen nauwelijks voorkomen in de lijst
Cijfers over de jaren 1994 tot 1998 leiden voor
met verzorgingshuisbranden waarbij doden
verzorgingshuizen in de Verenigde Staten tot het
Levensgevaarlijke
of gewonden vielen. Toch zal dit gegeven niet
volgende beeld:
situaties
Zorginstellingen oefenen veel
Het effect van sprinklers
te weinig op ontruimingen,

Tehuizen zonder sprinklers Tehuizen met sprinklers
aldus René Hagen, Lector
Aantal doden per 100 branden
5,2
0,7
Brandpreventie en voorzitter van
Gemiddelde schade (dollars) per brand
6.938
1.929
de Stichting Nationale brandpre­
ventieweek. Bij een brand levert
Bron: NFIRS and NFPA survey
dit levensgevaarlijke situaties op.
Uit recent onderzoek blijkt dat
bijna de helft van de ziekenhuizen
De vergrijzing in beeld
en verzorgings­ en verpleeghuizen
Niet alleen in aantallen maar ook in percentages ten opzichte van de meeste andere leeftijd­
nooit een ontruimingsoefening
categorieën neemt het aandeel ouderen toe.
houdt.
Bron: Ziekenhuiskrant
De verandering van de leeftijdsopbouw in Nederland 1990-2030
Koudwatervrees
in Nederland?
Op sommige plekken in de zorg
heerst grote argwaan tegen sprink­
Bron: CBS bevolkings-
lers. Men is bang dat sprinklers
statistiek 1990 en
de meest recente
afgaan op verkeerde momenten
bevolkingsprognose
en plekken. Ook bestaat de
van het CBS voor de
angst dat een kleine brand tot
jaren 2010 en 2030.
enorme (water)schade leidt. Niets
is echter minder waar, zo blijkt
uit onderzoek. De kans dat een
sprinkler onterecht wordt geacti­
veerd is slechts 1 op 14.000.000!
Het Zonnehuis: klantvriendelijk en brandveilig
Bovendien wordt meer dan 50%

Verpleeg­ en reactiveringscentrum Het
van de branden geblust door
Zonnehuis (154 verblijfsplaatsen, 32 plaatsen
1 sprinkler. Uit statistieken blijkt
voor dagverzorging) te Zwolle valt op door zijn
dat de waterschade door sprinklers
vriendelijke, allesbehalve institutionele uitstra­
altijd minder is dan in situaties
ling. Deels heeft dit te maken met de keuze
waarbij de brandweer moet blussen.
voor sprinklers, waardoor er bijvoorbeeld geen
deurdrangers nodig zijn. Maximale brandveilig­
heid gaat dus gelijk op met meer gebruiksge­
Hogeweg 37A
mak en grotere bouwvrijheid. De bewoners, die
5301 LJ Zaltbommel
elk een eigen kamer hebben, ‘merken niets’ van
Telefoon 0418 510828
de aanwezigheid van de sprinklers in hun ruim­
ten. Terwijl ze bij een onverhoopte brand voor
E­mail info.vsi@novb.nl
100% op diezelfde sprinklers kunnen rekenen.
www.sprinkler.nl
Meer informatie over brandbeveiliging en sprinklers vindt u op www.sprinkler.nl
VSI is onderdeel van NOVB

---